۲۶ سپتامبر ۲۰۲۵ - پژوهشگران در یک مطالعه‌ ی جدید دریافتند که مصرف زیرجلدی سماگلوتاید به ‌صورت هفتگی، به‌ طور قابل توجهی باعث کاهش وزن و HbA1c شده و هم ‌زمان زیرگروه ‌های لیپوپروتئینی آتروژنیک را در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ بهبود می‌ بخشد. پس از ۵۲ هفته، سماگلوتاید موجب کاهش کلسترولLDL  و کلسترول غیر-HDL، کاهش ذرات کوچک و متراکم LDL، و افزایش ذرات بزرگ HDL شد که خاصیت محافظتی قلبی دارند. در مقابل، سیتاگلیپتین تنها اثرات متوسطی در کاهش قند خون و وزن داشت و تأثیر قابل توجهی بر شاخص‌ های چربی یا التهاب نشان نداد.

این یافته‌ ها که در مجله International Journal of Molecular Sciences منتشر شده ‌اند، حاصل یک کارآزمایی بالینی تصادفی ۵۲هفته‌ ای به سرپرستی دکتر László Imre Tóth  و همکارانش از بخش متابولیسم، دپارتمان داخلی دانشگاه دبرسن مجارستان هستند. در این مطالعه، اثرات سماگلوتاید(از گروه آگونیست های گیرنده GLP-1) با سیتاگلیپتین(از گروه مهارکننده های DPP-4) در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ مقایسه شد.

در مجموع، ۳۴ فرد چاق مبتلا به دیابت نوع ۲ در این مطالعه شرکت کردند و به‌ طور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند: گروه اول (۱۸نفر) سماگلوتاید هفتگی زیرجلدی دریافت کردند و گروه دوم (۱۶نفر) سیتاگلیپتین خوراکی روزانه مصرف کردند. همچنین، ۳۱ فرد غیر دیابتی با سن و وزن مشابه به ‌عنوان گروه کنترل وارد مطالعه شدند. هدف اصلی بررسی تغییرات در کنترل قند خون، اندازه ‌گیری ‌های آنتروپومتریک (مانند شاخص توده بدنی و دور کمر)، و زیرگروه‌های لیپوپروتئینی با استفاده از روش الکتروفورز ژل لیپوپرینت بود.

یافته‌ های اصلی مطالعه به شرح زیر هستند:

· شرکت ‌کنندگانی که سماگلوتاید دریافت کردند، کاهش قابل توجهی در شاخص توده (BMI)، دور کمر و سطح HbA1c داشتند که نشان ‌دهنده کنترل مؤثر وزن و قند خون است.

· سماگلوتاید تغییرات مطلوبی در پروفایل چربی ایجاد کرد، از جمله کاهش قابل توجه در کلسترولLDL  و کلسترول غیر-HDL.

· درمان با سماگلوتاید باعث کاهش انتخابی در ذرات کوچک و متراکم LDL شد که به‌ شدت آتروژنیک هستند و با افزایش خطر بیماری‌ های قلبی‌عروقی مرتبطند.

· همچنین، سماگلوتاید باعث افزایش نسبت ذرات بزرگ HDL شد که خاصیت محافظتی در برابر بیماری‌ های قلبی دارند و به ایجاد پروفایل چربی قلبی‌ محافظ کمک می‌ کنند.

· این مجموعه اثرات نشان می‌ دهد که سماگلوتاید موجب تغییرات گسترده در متابولیسم چربی می ‌شود و پروفایلی ایجاد می ‌کند که با کاهش خطر قلبی‌عروقی در بیماران دیابت نوع ۲ همراه است.

· در مقابل، افراد تحت درمان با سیتاگلیپتین تنها بهبودهای متوسطی در کنترل قند خون و وزن داشتند و تأثیر قابل توجهی بر زیرگروه‌ های چربی یا شاخص ‌های التهابی مشاهده نشد.

· این تفاوت چشمگیر نشان ‌دهنده مزایای متابولیک و قلبی ‌محافظتی گسترده ‌تر سماگلوتاید نسبت به داروهای مهارکننده DPP-4 مانند سیتاگلیپتین است.

· تحلیل رگرسیون چند متغیره نشان داد که تغییرات در زیرگروه های لیپوپروتئینی پس از درمان با سماگلوتاید با تغییرات درBMI  یاHbA1c  مرتبط نبودند.

· این یافته نشان می‌ دهد که سماگلوتاید ممکن است اثرات مستقیم و مستقل بر فرآیندهای بازسازی چربی داشته باشد، فراتر از تأثیر آن بر وزن و کنترل قند خون.

نویسندگان تأکید کردند که سماگلوتاید نه ‌تنها می ‌تواند نقش مهمی در مدیریت کنترل قند خون، بلکه در کاهش خطرات قلبی‌ متابولیک مرتبط با دیابت نوع ۲ ایفا کند. با بهبود پروفایل چربی، این دارو ممکن است به کاهش خطر بیماری‌ های قلبی‌ عروقی در این جمعیت کمک کند.

آن‌ ها در پایان نتیجه‌ گیری کردند: «این یافته ‌ها پتانسیل درمانی سماگلوتاید را در مواجهه با جنبه‌ های متعدد دیابت نوع ۲ برجسته می ‌کند و از انجام تحقیقات بیشتر درباره فواید قلبی‌عروقی بلندمدت آن در جمعیت ‌های مختلف حمایت می‌ نماید».

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/once-weekly-semaglutide-superior-to-sitagliptin-in-improving-glycemic-control-weight-and-lipid-profile-in-t2dm-study-155359